عقد آریایی یا عقد در آیین زرتشت؟

شاید در بسیاری از مقالات و محتواهای موجود در فضای مجازی که هم اکنون ترند شده است، با این چالش جدید رو به رو شده باشید که عقد آریایی که امروزه انجام می شود با عقد آریایی در زمان نیاکانمان کاملا مغایرت دارد و این عقد ریشه تاریخی ندارد. باید بگویم که این چالش اپیدمی، که متاسفانه به شدت در حال پخش است، اشتباه است! این اخبار و اطلاعات پخش شده در رابطه با عقد آریایی واقعی، واقعا مرسومات آریایی نیست و این مراسم در آیین زرتشت انجام می شده است که در ادامه ی مقاله به آن خواهیم پرداخت.

عقد آریایی که امروزه برگزار می شود، به این صورت که عروس و داماد مقابل هم، دست در دست هم، پشت سفره عقد، به وفاداری شان در زندگی مشترک سوگند یاد میکنند، عقدی است که هم اکنون رواج پیدا کرده و عروس و داماد ها از این مراسم حس خوب و وصف نشدنی دریافت می کنند وحتی پس از گذشت چندین سال، با دیدن عکس و فیلم ها و مرور خاطراتشان، دوباره آن حس زیبا را درون خود می یابند. خب چه بهتر از این؟!

متاسفانه در مقالات و محتواهای مربوط به این موضوع، این حس خوب را سرکوب و سرزنش میکنند، به این دلیل که این عقد ریشه تاریخی ندارد. اما خب بیایید از این منظر به قضیه نگاه کنیم که در شب عقد و در پشت سفره عقد، هر کاری که حس شیرینی را به عروس و داماد منتقل کند، که حتی پس از گذشت مدتها، باز هم آن حس پابرجا باشد، قابل سرکوب و سرزنش نیست!

در واقع ما هنوز هیچ اطلاعاتی از رسومات عقد آریایی واقعی در دست نداریم و نمیدانیم که مراسم واقعی عقد آریایی به  چه صورت بوده است؛ لباسشان، خطبه عقدشان، سفره عقدشان، هدایایشان، همه برای ما هنوز مبهم است و این به دلیل تحریفات تاریخی است که متاسفانه حتی هم اکنون هم در حال انجام است.

اما این عقد آریایی تاریخی که اکنون در برخی مقالات می خوانید یا در محتواها میبینید، در واقع عقد در آیین زرتشت بوده و هیچ ارتباطی با عقد آریایی ما ندارد. در زمان زرتشت برای ازدواج دختر و پسر، مراسمات خاص و پیچیده ای وجود داشته که می خواهیم با هم آن را بررسی کنیم.

ابتدا روز مشخصی که روز خاصی بود را تعیین می کنند. در آن روز، موبد به همراه عده ای از مهمانان داماد (که تعدادشان نباید کمتر از 7 نفر باشد) به خانه ی دختر می روند تا رضایت دختر یا وکیل دختر را بگیرند. سپس عروس بعد از حمام و آرایش در صدر مجلس می نشیند. روی صورت عروس، پارچه سبز رنگی می اندازند که صورتش مشخص نباشد. سپس موبد و همراهانش با لاله هایی روشن در دست، همراه با موسیقی و شاباش، جلوی عروس میروند و موبد خطبه عقد را اینگونه آغاز می کند:

شما دخت ( نام مادر و پدر عروس)، آیا با زناشویی با پور ( نام مادر و پدر داماد) راضی هستی؟

موبد این سوال را بین هلهله و شادی حاضرین تکرار می کند و غالبا عروس بعد از 3 تا 7 بار، بله را میگوید. سپس موبد از عروس می پرسد، چه کسی را بهعنوان وکیلش انتخاب می کند و عروس پدر یا برادرش را به عنوان وکیل معرفی میکند.

بعد از شنیدن این اقرار، موبد و همراهان به همراه نماینده عروس و مهمانشان، برای  انجام مراسم گواه گیران به خانه ی داماد رفته و همراه با خودشان، خوانچه لرک ( خوانچه عقد) می برند.

این خوانچه شامل( یک سینی نقل، یک دانه انارشیرین، یک قیچی، یک تخم مرغ، یک تکه پارچه سبز به عنوان لباس داماد، چند کله قند، مقداری شیرینی، آویشن و سنجد) است.  

خوانچه لرک را وسط می گذارند و یک کله قند هم روی آن می گذارند. داماد در صدر مجلس می نشیند و نماینده عروس رو به روی او می نشیند. موبد کنار داماد قرار گرفته و پس از تحقیقات در مورد اینکه عروس یا داماد در جای دیگری و با فرد دیگری گفت و گو یا قرار ازدواج نگذاشته باشد، اوستا کشتی یا نیایش کشتی بستن را با صدای بلند می خواند.

”کشتی بندی است باریک و بلند که از 72 نخ پشم گوسفند که توسط زن موبد بافته می شود. این 72 نخ را هنگام بافتن به 6 قسمت که هر یک دارای 12 رشته است، تقسیم می کنند و به هم می بافند. عدد 72 کنایه از 72 فصل یسنا است و عدد 12 اشاره به 12 ماه سال و عدد 6 اشاره به 6 گهنبار دارد. سه دور بستن کشتی دور کمرو بر روی سدره ، اشاره به سه بنیاد آیینی دین زرتشت یعنی اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک دارد و پیوسته آن را یادآوری میکند.“

در این هنگام، نماینده عروس در حالت ایستاده، کشتی نو را برای داماد بسته و موبد اندرز گواه گیران که به منزله عقد زناشویی است را می سراید. سپس دعای تندرستی به نام عروس و داماد می خوانندو در همان حین مقداری شیرینی، برنج و آویشن بر روی داماد میریزند.

اندرزگواه گیران به این صورت است که موبد از عروس و داماد می خواهد تا به اهورا مزدا، زرتشت و دین زرتشت مؤمن باشند و پیوسته به گفتار نیک، پندار نیک، کردار نیک بپردازند و به فرزندان خود دین زرتشتی بیاموزند.“

پس از این مراسم، هنگامی که دو خانواده آمادگی داشته باشند، و روز مبارکی هم در راه باشد، مراسم ازدواج برپا می شود. در آن روز همه به دنبال برگزاری مراسم ازدواج به بهترین و درعین حال ساده ترین حالت و به دور از تشریفات خاصی هستند.

همه چیز به رنگ سبز است؛ لباس عروس، کلاه داماد، رنگ لباس زنان و دختران حاضر در مجلس، کله قند که نخستین هدیه به عروس و داماد است، دستمال ابریشمی روی لباس دامادف شاخه های سرو و شمشاد، برگ های خوشبوی آویشن که بر سر و روی عروس و داماد می پاشند. رنگ سبز، رنگ زندگی و بالندگی، خوشبختی، شادی و آبادانی است.

مقاله ای که خواندید، در واقع مراسم ازدواج در آیین زرتشت را توصیف میکرد، نه مراسم عقد آریایی نیاکان ما! پس اگر به برگزاری مراسم عقد آریایی در کنار سفره عقد خود، به شیوه ای که امروزه برگزار میشود علاقه مند هستید، اصلا از انجام آن دریغ نکنید و در ذهن داشته باشید که پس از مدتها هم با مرور آن، قطعا حس و حال خوبی را دوباره تجربه میکنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *