اجزا و سمبل سفره عقد

سفره عقد ایرانی سفره ایست زیبا و با شکوه که بر سر آن عروس و داماد می نشینند و در مقابل آنها کتاب آسمانی قرآن قرار می گیرد و به خطبه عقد گوش می دهند و رسما زن و شوهر می شوند.

سفره ی عقد برحسب سلیقه ی عروس و داماد با پارچه یا آینه و ظروف خاص اجرا می شود و روی آن اجزایی قرار می گیرد که هر کدام پر از معناهای ويژه و زيبا است كه هركدام سمبل خاصی هستند.

 

 

اجزای سفره عقد شامل:

  • قرآن مجید

همه می دانیم که قرآن کتاب آسمانی مسلمانان و نمادی برای تحکیم ازدواج است که از مهمترین ارکان سفره عقد است.

 

  • آینه و شمعدان

آينه در بالاي سفره عقد، روبروی عروس و داماد قرار داده مي شود تا آنها يكديگر را در آينه ببينند تا دل هايشان نسبت به هم مانند آينه صاف و زلال باشد. و يك جفت شمعدان كه در دو طرف آينه قرار مي گيرند كه شمع هاي روشن شمعدان ها نمايانگر روشنايي و گرمي پيوند عقد بين عروس و داماد است.

 

  • جانماز یا سجاده :

جلوی آیینه پهن می شود که داخل آن مهر و تسبیحی نیز وجود دارد تا گواهی بر پایبندی زوج نسبت به پرستش خدا باشد. جنس این سجاده معمولا ترمه یا مخمل سفید است که با طرح های مختلف تزئین شده است

 

 

  • شاخه نبات:

شاخه نبات نیز که در خطبه عقد همیشه می شنوید و به عنوان شيريني دوران زندگي است که یکی از عناصر زیبای هر سفره عقدی است و طراحی‌های بسیار متنوعی بر روی شاخه نبات می‌شود که هر کسی به سلیقه ی خاص خود طراحی می کند.

 

  • نان و پنير و سبزي:

براي بركت زندگي در سفره استفاده مي شود و اغلب اوقات در كنار نان، پنير مي گذارند و آن را نشانه وسعت روزي مي دانند و سبزي هم نشانه سرسبزي و سلامتي زوجین است.

 

  • عسل:

مراسم عسل در دهان گذاشتن عروس و داماد برای شیرین ‌کامی و زندگی شیرین زوجین است. همانطور که این مراسم از قسمت های مهم است چیدمان و دکوراسیون ظرف عسل باید با ذوق و سلیقه خوبی درست شود.

 

  • تخم مرغ:

نمادي از تداوم نسل است و تعداد آن بستگي به طراحی سفره دارد. چیدمان و تزئین تخم‌مرغ نیز بسیار متنوع است.

  • سكه:

سكه نمادي براي افزايش رزق و روزي عروس و داماد است که معمولا از سكه هايی با رنگ مجازی طلايي در سفره استفاده می‌شود. سکه به خاطر رنگ طلایی که دارد در سفره می‌درخشد و باید خیلی خوب و متناسب تزیین شود.

  • گردو، بادام و فندق:

وجود گردو، بادام و فندق را نشانی از گسترده بودن سفره عقد به علت خوراكي های مقوي الهي می دانند. برخی هم عقیده دارند درخت گردو عمر طولانی دارد و گردو نمادی برای طول عمر عروس و داماد است.

 

  • میوه:

ميوه هاي رنگيني مانند انار و سيب سرخ يا ميوه های ديگر به منزله برخورداري عروس و داماد از همه نعمت هاي طبيعي خداوند است.

  • اسپند:

دود كردن اسپند برای دور شدن چشم حسود در آیین ما جایی ویژه دارد و در کنار سفره عقد بر بالای سر عروس و داماد نیز صورت می‌گیرد. امروزه دیزاین های متفاوتی هم برای اسپند انجام می دهند.

 

  • کله قند :

ساییدن دو عدد کله قند به یکدیگر بر روی پارچه ای بالای سر عروس و داماد به نیت باریدن شادی و شیرینی بر سر آنها در طی زندگی مشترک است.پارچه ای که روی آن قند ساییده می شود معمولا از جنس حریر سفید نازک و یا ترمه است که به شکل مستطیل تهیه و تزیین شده و فامیل های عروس و داماد آن را بالای سر آنها نگه میدارند تا قند را روی آن بسایند . البته این پارچه تا قرن نوزدهم به رنگ سبز بوده که رنگ مخصوص زرتشتیان بوده است.

 

 

  • آب :

به نیت خلوص، پاکی و صداقت در زندگی روی سفره می گذارند و گاهی دو ماهی قرمز نیز در آن می اندازند که نشانه حیات است. البته در زمان زرتشتیان برگ تازه ای از درخت نارنج نیز در آب سفره ی عقد می انداختند که این رسم به مروز زمان فراموش شده است.

امروزه در سفره های مدرن به جای ماهی از شمع های وارمر  و از گلبرگ های گل برای تزئین ظرف آب استفاده می کنند.

  • گلاب :

به منظور معطر کردن سفره در آن گلاب می گذارند .

 

 

  • سینی هفت دانه :

این سینی که به اصطلاح سینی عاطل و باطل می گویند تشکیل شده از هفت دانه ی ادویه:خشخاش ، برنج ، سبزی خشک ، نمک ، چای ، رازیانه و کندر (برای دور کردن چشم شیطان ) که در قدیم در داخل سفره ی عقد گذاشته می شد که امروزه دیگر فراموش شده است.